Dzielnica24.pl / Wydarzenia / Zakażenia grzybicze i choroby jelitowe

Zakażenia grzybicze i choroby jelitowe

30 października 2018

Choroby jelitowe coraz częściej łączone są z zakażeniami grzybiczymi, sprawdźmy co wiemy na temat etiologii tych chorób.

grzyby-minTradycyjnie zakażenia grzybicze były klasyfikowane do określonych kategorii opartych zarówno na lokalizacji anatomicznej, jak i epi­demiologii. Najczęstsze ogólne kategorie anatomiczne to zakażenia śluzowo-skórne i głębokie zakażenia narządowe; najczęstsze ogól­ne kategorie epidemiologiczne to grzybice endemiczne i oportunistyczne. Mimo że zakażenia śluzowo-skórne mogą spowodować ciężkie zachorowania, rzadko są śmiertelnie. Głębokie zakażenia narządowe też w wielu przypadkach powodują ciężkie zachorowa­nia, ale – w odróżnieniu od zakażeń śluzowo-skórnych – często są śmiertelne. Endemiczne grzybice (np. kocydioidomikoza) to zaka­żenia wywołane przez drobnoustroje grzybicze, które nie są częścią prawidłowej ludzkiej mikroflory i zostają nabyte ze źródeł w środo­wisku.

W odróżnieniu grzybice „oportiuiistyczne” są spowodowane przez drobnoustroje (np. Candida i Aspergillus), które często są składowymi prawidłowej ludzkiej flory i których wszechobecność w przyrodzie przekłada się na ich łatwe nabywanie przez upośledzo­nego pod względem odporności gospodarza. Grzyby oportunistyczne powodują ciężkie zakażenia, kiedy odpowiedź immunologiczna gospodarza staje się nieskuteczna, pozwalając drobnoustrojom na przejście od nieszkodliwych komensali do inwazyjnych patogenów chorobotwórczych. tak dzieje się w przypadku wrzodziejącego zapalenie jelita grubego w którym dochodzi do zajęcia nawet trzustki stąd też należy wykonać prawidłową analizę flory bakteryjnej jelita. Zmniejszona skuteczność układu odpornościo­wego często jest wynikiem zaawansowanych nowoczesnych terapii, które, przypadkowo albo zaburzają równowagę mikroflory gospo­darza albo bezpośrednio zakłócają odpowiedź immunologiczną. Endemiczne grzybice powodują cięższe zachorowania u pacjentów z upośledzoną odpornością niż u osób wydolnych immunologicz­nie.

Pacjenci nabywają zakażanie grzybami endemicznymi prawie wyłącznie przez wdychanie. Ziemia jest naturalnym rezerwuarem zdecydowanej większości grzybic endemicznych. Dermatofity mogą być nabyte przez przeniesienie z człowieka na człowieka, ale więk­szość zakażeń jest wynikiem kontaktu ze środowiskiem. W odróż­nieniu oportunistyczny grzyb Candida wdziera się do normalnych miejsc kolonizacji gospodarza, zwykle błon śluzowych przewodu pokarmowego. Ogólnie rzecz biorąc, odporność wrodzona stano­wi podstawowy mechanizm obronny przeciwko grzybom. Mimo że przeciwciała są wytwarzane podczas wielu zakażeń grzybiczych (a nawet podczas kolonizacji), zasadniczo nie stanowią podstawo­wego sposobu obrony. Niemniej jednak w wybranych zakażeniach, jak omówiono poniżej, pomiar mian przeciwciał może być użytecz­nym testem diagnostycznym.

Przy inne terminy często są używane w dyskusjach klinicznych dotyczących grzybic: „drożdżaki”, „pleśnie”, i „grzyby dwupostacio-we Drożdżaki wyglądają jak zaokrąglone pojedyncze komórki albo pączkujące organizmy. Candida i Cryptococcus są tradycyjnie skla­syfikowane jako drożdżaki. Pleśnie rosną jako włókienkowe formy nazywane strzępkami zarówno przy temperaturze pokojowej, jak i inwazji tkanek. Kropidlak (Apsergillus), pleśniak Rhizopus (gatu­nek powodujący mukormikozę, czyli zygomikozę) i grzyby zwykle zakażające skórę, wywołując dermatofitozy (liszaj obrączkowy), oraz odpowiedzialne za pokrewne schorzenia skóry są sklasyfikowane jak grzyby pleśniowe.

W obrębie podziału na drożdżaki i pleśnie zdarzają się pewne odchylenia. Na przykład, kiedy Candida zakaża tkanki, mogą wystąpić zarówno postacie drożdżopodobne, jak i po­stacie strzępkowe (z. wyjątkiem z C. glabrata, które tworzy w tkan­kach tylko postać drożdżaka); w odróżnieniu kryptokok istnieje tylko w postaci drożdżakowej. Terminem dwupostaciowy zwykło się określać grzyby, które rosną jak drożdżaki albo duże struktury sferyczne w tkankach, ale jak postacie włókienkowe w temperaturze pokojowej w środowisku naturalnym. Do tej grupy zaklasyfikowano drobnoustroje powodujące: blastomikozę, parakokcydioidomikozę, histoplazmozę i sporotrychozę.

Zapadalność na zakażenia grzybicze podniosła się znacznie w ostatnich kilku dekadach. Częstość zakażeń oportunistycznych wzrosła w konsekwencji zamierzonej immunosupresji stosowanej po przeszczepieniu narządów i komórek macierzystych szpiku oraz w wielu innych chorobach, podawania cytotoksycznej chemioterapii w leczeniu nowotworów oraz liberalnego stosowania leków przeciw-bakteryjnych. Cechą charakterystyczna jest to, że grzyb ten wydziela hormony żeńskie takie jak estrogen, zatem dużo łatwiej jest diagnozować obecność grzyba w przewodzie pokarmowym. Zapadalność na grzybice endemiczne zwiększyła się w regionach geograficznych, gdzie nastąpił znaczny przyrost ludno­ści.

Ostateczne rozpoznanie każdej grzybicy wymaga histopatologicznej identyfikacji grzyba wdzierającego się do tkanki i towarzyszących cech odpowiedzi zapalnej. Wykrycie odpowiedzi zapalnej jest szcze­gólnie ważne w zakażeniu kropidlakowym. Kropidlak jest wszech­obecny i może z powietrza osiąść na materiale biopsyjnym. Z tego powodu w rzadkich, ale ważnych, przypadkach opisany grzyb jest zanieczyszczeniem pochodzącym z zewnątrz podczas opracowywa­nia materiału do badań mikroskopowych, co prowadzi do błędnej diagnozy.
Najczęściej używane barwienia w celu identyfikacji grzy­bów to barwienie kwasem nadjodowym według Schitła (periodic acid-Schiff – PAS) oraz heksaminosrebrowe według Gomoriego. Drożdżaki Candida, w odróżnieniu od innych grzybów, są widocz­ne na tkankach barwionych metodą Grama. Barwienie hematoksy-liną i eozyną nie jest wystarczające do zidentyfikowania drożdżaków Candida w próbkach tkanek. W razie dodatniego wyniku preparatu płynu mózgowo-rdzeniowego (cerebrospinal fluid – CSF), barwio­nego tuszem indyjskim, umożliwia rozpoznanie kryptokokozy. Obecnie większość laboratoriów używa do identyfikowania grzyba, w połączeniu z mikroskopią fluorescencyjną.

Szerokie badania nad rozpoznawaniem głębokich grzybic narzą­dowych przyniosły wiele testów o różnym stopniu swoistości i czu­łości. Najbardziej godne zaufania testy to wykrywanie swoistych przeciwciał dla Coccidioides inmiitis i Histoplasma capsulaturn w su­rowicy i CSF, polisacharydowego antygenu kryptokokowego w suro­wicy i CSF oraz antygenu Histoplasma w moczu lub surowic).

Test na obecność galaktomannanu jest szeroko stosowany w Iuiropie i aktualnie został dopuszczony do użycia w Stanach Zjednoczonych w diagnostyce grzybicy kropidlakowej. Test ten wymaga dodatkowej walidacji, zanim będzie można określić jego prawdziwą przydatność. Źródłem obaw jest częstość występowania fałszywie ujemnych wy­ników i potrzeba wielokrotnych seryjnych testów, by zmniejszyć tę częstość. W trakcie badań jest także test z (L-glukanem dla Candida, który – podobnie jak test galaktomannanowy wymaga – dodatkowej walidacji. W fazie opracowania są liczne badania PCR clo wykrywa­nia antygenów, jak też techniki hybrydyzacji kwasu nukleinowego; jednak metody te nie są współcześnie szeroko używane w najważ­niejszych ośrodkach medycznych.

Drożdżak Candida jest, jak dotąd, najczęściej znajdowanym grzybem we krwi. Mimo że drożdżaki z rodzaju Candida można wykryć w każdym z obecnie szeroko stosowanych zautomatyzowa­nych systemów posiewu krwi, technika lizy z wirowaniem zwiększa czułość posiewów krwi o rzadsze drobnoustroje (np. H. capsulaturn) i powinna być używana, gdy podejrzewa się grzybicę rozsianą.

Z wyjątkiem przypadków kokcydioidomikozy, kryptokokozy i histoplazmozy nie istnieją żadne w pełni rewalidowane (zalegali­zowane) i szeroko wykorzystane testy do diagnostyki serologicznej rozsianej grzybicy. Testy skórne dla grzybic endemicznych nie są już dostępne.

Więcej w kategorii Wydarzenia

katowice

Tani nocleg w Katowicach? Co wybrać kiedy do Katowic przyjeżdżasz na koncert czy imprezę sportową?

Katowice to miasto, które słynie z organizacji wydarzeń na światową skalę. W popularnym Spodku odbywają się mistrzostwa w siatkówce czy impreza komputerowa Intel Extreme Masters, a w NOSPRze oraz na terenie strefy kultury miejsce mają najważniejsze koncerty, nic więc dziwnego, że do stolicy aglomeracji śląskiej przyjeżdżają turyści z całego kraju. Tylko gdzie mogą nocować?